I.
Elleri el gibi kocaman
Beyazda bir nokta gibi kocaman
Kocaman boşluğun küçülttüğü her şey gibi
Biriyle kendini artırıyor durmadan
Biriyle koyunlar gibi güdüyor ötekini
Ayaklarını gizliyor bir köpekle
Evine dönerken sonsuza geçen
Göğü kullanıyorken maviye
Günümüzden sesler alıyor, sesleri
Sürekli, dingin, acısız
Acımaktan kurtulmuş yerlerine
Sonra duvardan duvara çizilerek
Ölü bir korkunçluğu taşıyor
Sen, hey, duvarlar gibi öldürülmek!
En yeni tam-tamları dünyamızın
Ya da kendisiyle bırakılması insanın
Sizi
Sizleri selamlıyor işte.

Doğrusu elinizden ne gelir ki
Siz dolgun yaşamaya bakın günleri.

"Ateşle barut yan yana durmaz, söylemi eskilerde kaldı. Günümüzde karşı cinsle sağlam arkadaşlıklar kurulabiliyor. Üstelik karşı cinsten kankaya sahip olmak kadın-erkek ilişkilerinde büyük avantaj. Kankalar birbirlerinden tüyo alıyorlar."
Aktüel dergisinin son sayısında "Sevişmeden Birlikte Uyuyanlar" başlıklı kapak konusunun alt başlığında böyle yazıyor.
Aktüel hem yeniyetme hem de yirmilerinin sonu, otuzlarının başındaki karşı cinsten "kanka"larla (yakın dost, kafa dengi, vb.) konuşmuş, ortaya böyle bir tablo çıkmış.
Benim gözlemlerim de bu yönde...

Ben sıradan bir adamım.

Bana sıradan, basit cümlelerle anlatırsanız anlarım.

Şimdi politikanın ve medyanın konuşkan insanları mümkünse bana basit bir şekilde, “darbeci askerlerin sivil mahkemede yargılanmasının” niye kötü olduğunu anlatabilir mi acaba?

“Darbeci askerlerin sivil mahkemede yargılanması neden kötü?”

Bence bu iyi ve doğru bir karar.

Ordunun içinde birileri cunta kuruyorsa, darbe planlıyorsa, suç örgütlerine katılıyorsa, bu insanlar sivil mahkemede yargılanmalı.

İstanbul belediye reisi oğlunu evlendirdi. Arka sayfalardan birinde tek sütunluk haber değeri var, belki o bile yok.

Lakin gelinin babası baklavacıymış.

Bunun üzerine, belediye reisinin de muhallebici olduğu hatırlatıldı.

Hayır efendim, içeri geçip tavukgöğsü yapmıyor, kolları sıvayıp sahana yumurta da kırmıyor, pilavın yanına yoğurt da koymuyor, ünlü Saray Muhallebicisi'nin sahibi.

Adam aynı zamanda hem yüksek mimar, hem de sanat tarihi doktorası var ama bu nitelikler "göbeğini kaşıyan" boklamasına pek uymadıkları için göz ardı edilebilirler tabii!...

Musil, hem modern bilimle hem dönemin zihniyet yapılarıyla hesaplaşıp yüzyılın başındaki Batı Avrupa'daki düşünce ve duyguların envanterini yapmış hem de kahramanı ağzından kendi düşünce tarihinin biyografisini çıkarmaya çalışmıştır. Olaylardan ziyade fikirlerin hareketli olduğu bu metin günümüz okuyucusundan hem sabır hem katılım bekliyor.

Yirminci yüzyıl romanının en büyük yapıtlarından sayılan Niteliksiz Adam’ın ilk cildi 2006’da Türkçeleştirilmişti. Robert Musil’in dört cildini yazmasına rağmen tamamlayamadığı bu binlerce sayfalık romanın ikinci cildinin çevirisi geçen hafta yayımlandı. İki cilt arasındaki üç yıllık fark okuyucudaki süreklilik duygusunu kıracak kadar uzun. Hem onları hem de birinci cildi henüz okumayanları düşünerek, bu gerçekten ‘büyük’ romanı bütünlüğü içerisinde ele alacağım.

'Türkiye'de İfade Özgürlüğü' kitabı, alışılmadık genişlikte bir kapsama sahip. Değinmediği konu, alan, kesim kalmamış. Uzmanların kaleminden, komple bir ifade özgürlüğü elkitabı. Bütün özgürlüklerin anası olan ifade özgürlüğünü (İÖ) her yönüyle ele alan bir kitap nihayet çıktı. Niye anası? Tüm özgürlükleri o doğuruyor da ondan. İÖ olmadan mahkemede savunma dahi yapamazsınız; bir de oradan cezayı bastırırlar. Çok büyük ihtiyaçtı böyle bir kitap; hemen tanıtımına geçeceğim, ama izin verin, gerçek ifade özgürlüğü ile bizdeki arasında adamı çarpan terslikler var, onları iki kelimeyle anlatıp öyle geçeyim.

Ferit Edgü'nün 'Mirza' adlı öyküsünde Mardinli Mirza Usta'nın, Muhtar ile oğlu Yakup'un dünyasıyla bütün bütüne çelişen kişiliği, öykünün oylumuna sığdırılamayacak denli yoğun anlamlar üretir.

Yazınsal metnin derin yapısına dönük eleştirinin sık sık dile getirdiği ölçütlerden biri de ‘yoğunluk’tur. Hemen anlaşılıverdiğini düşündüğümüz bu sözcük üstünde biraz daha düşünmekte yarar var. Denebilir ki, bir yazınsal metni oluşturan öğelerin, gereksiz fazlalıklardan arındıktan sonra oluşturdukları, içinde kimi sözlerin farklı anlamları birden taşıyabildiği (bireşimsel) yapıdır yoğunluk ve bu tanıma bağlı olarak, öykünün romandan çoğu kez daha yoğun bir yazınsal biçim olduğu belirtilebilir. Ya da tiyatro oyunu... Yaratıcı yazarın yazınsal dille kurduğu ilişkinin aşmaya çalıştığı ilk engel, dil içinde gereksiz sözcüklerden kurtulup en az sözcükle en çok şey anlatmaksa, yoğunluk ölçütüyle aslında şiire, öyküden de çok oyunu yakın tutmak gerekir.

İsyankârlığım ağır basmış; Yahya Kemal’i değil, Ahmed Haşim’i tercih etmiştim. Sınav kâğıtlarımız çoktan yitip gitmiştir. Ama son sınıfların bütün öğrencileri Yahya Kemal’ci olmak zorunda kalmışken, herhalde tek Haşim’ci bendim. Yanılmadığıma eminim.

Sürtünüyorsunuz her gün, kösnül bedenleriniz, mukayeseye köle olmuş süzüşleriniz, başkasının artığı gevişlik kelimeleriniz, özentili ödünç zevkleriniz, dipsiz çapsız iştahlarınız, kuyrukta bekleyen şımarık sıkıntılarınız, sale, damping, eşantiyon, promosyon kollayan açlığınız, üste tırmanan aşağı yuvarlanan gözleriniz, zamansız sırıtkanlıklarınızla dip dibe yaşıyorsunuz.

Ev adını verdiğiniz; kapısını sizden başka açanı olmayan, küçük gövdenizin devasa bekçisi, muhkem kalelerinizde geniş ama iç sıkıcı hayatlarınızla dip dibe çürüyorsunuz. Yolda, asansörde, otobüste, iş merkezlerinde, cafelerde, kaldırımlarda birbirinize bakarak ama görmeden, yan yana iki hayatın arasına üç dağ, beş ova, yedi vadi sığdırarak yuvarlanıyorsunuz. Yaşam merkezi adı altında pazarlanan devasa kutucuklara kaldırılmış kuklalar gibi çürüyorsunuz.